Sander Klous liet AI een bedrijf runnen: dat werd geen succes
In dit artikel:
Sander Klous, sinds kort hoogleraar AI en audit aan de Universiteit van Amsterdam en partner bij KPMG, roept wetenschappers op om meer samen te werken met het bedrijfsleven en minder vanuit het eigen ivoren toren‑standpunt te denken. In zijn inaugurele rede woensdag — getiteld vrij vertaald “Van wetenschappelijke resultaten naar bedrijfsresultaat en terug” — betoogde hij dat onderzoek en bedrijven elkaar nodig hebben maar elkaar slecht weten te vinden. Zijn advies aan onderzoekers: stap naar bedrijven en vraag concreet “Hoe kunnen we jullie helpen?”
Klous baseert zijn visie deels op zijn ervaring bij CERN (tot 2010), waar enorme datastromen (rond 60 terabyte per seconde) door duizenden onderzoekers leidden tot belangrijke ontdekkingen zoals het Higgsdeeltje. Hij verliet de onderzoekswereld na zeventien jaar om kennis toepasbaar te maken in het bedrijfsleven en wil nu met zijn dubbele rol een brug slaan tussen wetenschap en praktijk. Volgens hem zijn echte, bruikbare data vaak alleen te vinden in omgevingen met echte mensen en echte handelingen — precies waar bedrijven zitten.
De urgentie voor samenwerking neemt toe door de snelle opkomst van AI en de daarmee verbonden veranderingen op de arbeidsmarkt. Klous verwijst naar voorspellingen dat bedrijven grotendeels door AI‑agenten kunnen worden gerund, en experimenteerde zelf met een webshop die door AI‑agenten werd opgezet. Dat project liep spaak omdat de agenten oncontroleerbaar en onvoorspelbaar waren; Klous benadrukt dat altijd traceerbaarheid, uitlegbaarheid en reproduceerbaarheid nodig zijn wanneer mensen uiteindelijk verantwoordelijk blijven.
Praktische automatisering is wel mogelijk als AI‑agenten worden gecombineerd met andere technieken en strakke procesbeschrijvingen. Een concreet voorbeeld is een proef bij het ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam, waar het screenen van leveranciers — voorheen tijdrovend en arbeidsintensief — grotendeels autonoom is ingericht met behulp van AI. Zulke oplossingen wekken interesse in het bedrijfsleven, omdat ze directe efficiëntiewinst opleveren.
Klous waarschuwt echter dat het wegnemen van routinetaken niet automatisch leidt tot minder werk: mensen blijven zitten met taken van hogere intensiteit en meer beoordelingsdruk. Organisaties moeten daarom functies en taken herontwerpen om te voorkomen dat werknemers voortdurend op hoog niveau moeten presteren en daardoor overbelast raken.