Rapport: Nederland tweede Europese exporteur van AI-apparatuur

In dit artikel:

Nederland is na Duitsland de grootste Europese exporteur van goederen die nodig zijn voor de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie (AI). Volgens kredietverzekeraar Atradius exporteerde Nederland in 2024 voor ruim 80 miljard euro aan AI-gerelateerde producten, goed voor 7 procent van de wereldwijde uitvoer en een elfde plaats wereldwijd.

De Nederlandse positie steunt vooral op ASML, dat wereldwijd marktleider is in machines voor de productie van halfgeleiders. Ook speelt Nederland een belangrijke logistieke rol bij de wederuitvoer van onder meer routers en netwerkswitches. Tot de AI-keten behoren daarnaast grondstoffen, processors, geheugenchips, servers en andere netwerk- en chiptechnologie. De wereldwijde export van deze goederen bedroeg vorig jaar ruim 2,9 biljoen euro, ongeveer drie keer zoveel als tien jaar eerder.

De markt is sterk geconcentreerd: Aziatische economieën nemen 65 procent van de export voor hun rekening en de vijftien grootste exportlanden samen circa 90 procent. Daardoor blijft Europa afhankelijk van een beperkt aantal Aziatische landen en de Verenigde Staten. Atradius-econoom Theo Smid waarschuwt dat die afhankelijkheid de toeleveringsketen kwetsbaar maakt voor geopolitieke spanningen en handelsverstoringen. Meer spreiding van leveranciers en investeringen in Europese technologische capaciteit kunnen die risico’s verkleinen.