Nederland op één na grootste Europese exporteur van AI-gerelateerde goederen

In dit artikel:

Nederland is volgens Atradius de op één na grootste exporteur van goederen die de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie mogelijk maken, na Duitsland. Met een exportwaarde van ruim 80 miljard euro staat het wereldwijd op de elfde plaats en vertegenwoordigt het 7 procent van de wereldwijde export van AI-apparatuur.

De mondiale AI-toeleveringsketen is echter sterk geconcentreerd. Aziatische economieën zijn goed voor 65 procent van de export van AI-gerelateerde goederen; de vijftien grootste exportlanden nemen samen 85 tot 90 procent voor hun rekening. China, Hongkong, Taiwan, Singapore en Zuid-Korea domineren vooral de export van processors, geheugenchips en gespecialiseerde apparatuur. China alleen is verantwoordelijk voor 18 procent van de export van halffabricaten en 27 procent van de AI-apparatuur. Daardoor zijn Europa en ook de Verenigde Staten kwetsbaar voor verstoringen, handelsbelemmeringen en exportrestricties.

De fysieke AI-keten omvat onder meer grondstoffen, chips, servers, netwerkapparatuur en machines voor de productie van halfgeleiders. De wereldwijde export daarvan bedroeg in 2024 ruim 2,9 biljoen euro, ongeveer drie keer zoveel als tien jaar eerder.

Nederland dankt zijn sterke positie vooral aan ASML, wereldwijd de enige producent van EUV-lithografiemachines voor de meest geavanceerde AI-chips. Daarnaast fungeert Nederland als logistieke hub voor de wederuitvoer van onder meer routers en netwerkswitches. Chipproductiemachines en apparatuur voor datatransmissie waren samen goed voor 34 miljard euro, oftewel 42 procent van de Nederlandse AI-goederenexport. Atradius waarschuwt in het rapport ‘Concentratierisico’s in de mondiale AI-keten’ dat afhankelijkheid van een beperkt aantal landen en producenten verstoringen snel wereldwijd kan laten doorwerken.