Kan het Witte Huis ook ChatGPT en Claude voor Europa afsluiten? Ruzie met AI-maker Anthropic loopt op

In dit artikel:

De Amerikaanse regering heeft de toegang tot de meest geavanceerde AI-modellen van Anthropic voor niet-Amerikanen afgeknepen, wat zorgen oproept in Europa over technologische afhankelijkheid. De modellen Mythos 5 (het krachtigste interne model) en Fable 5 (de publiek gelanceerde variant) zijn door het Witte Huis bestempeld als een risico voor de nationale veiligheid: Mythos zou zulke sterke mogelijkheden hebben dat bijvoorbeeld overheden, ziekenhuizen en energiebedrijven kwetsbaar zouden zijn voor misbruik. Anthropic kreeg vrijdag negentig minuten om de systemen offline te halen; het bedrijf schikte en schakelde beide modellen wereldwijd uit.

Binnen Europa leidde dat tot scherpe reacties. AI-publicist Jarno Duursma noemde de maatregel zorgwekkend; AIC4NL-voorzitter Willem Jonker benadrukt dat nationale veiligheid begrijpelijk is maar waarschuwt dat het besluit laat zien hoe gemakkelijk Europese toegang tot cruciale technologie kan worden afgesloten. Jonker trekt een vergelijking met exportbeperkingen op ASML-machines en pleit ervoor dat de EU meer eigen capaciteit en weerbaarheid opbouwt in AI.

Anthropic houdt vol dat Mythos en Fable veilig zijn en reisde maandag met medewerkers naar Washington om met de regering te overleggen en opheffing van het verbod te bereiken. Het bedrijf zegt dat strengere beveiliging soms ten koste gaat van bruikbaarheid en dat testers tot nu toe geen universele jailbreak hebben gevonden. Critici merken op dat het besluit geen onderscheid maakt tussen bondgenoten en vijanden, wat geopolitieke risico’s vergroot.

Juridisch zou de VS in theorie ook andere grote chatbots voor niet-Amerikanen kunnen blokkeren, maar volgens Jonker zou zo’n ingrijpende maatregel streng door rechters worden gewogen en is grootschalig afsluiten onwaarschijnlijk. Voor Europa is de les duidelijk: versterk eigen AI-soevereiniteit om afhankelijkheid en geopolitieke kwetsbaarheid te beperken.