Draagvlak voor dodenherdenking en Bevrijdingsdag vrijwel onveranderd, nieuwe angst voor AI

In dit artikel:

Het jaarlijkse Nationaal Vrijheidsonderzoek, in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei en gehouden onder 1.199 Nederlanders, laat zien dat het draagvlak voor de dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag op 5 mei vrijwel onveranderd is ten opzichte van vorig jaar. 79% noemt de Nationale Herdenking belangrijk of heel belangrijk (vorig jaar 80%) en ongeveer 80% gaf aan vorig jaar op enige wijze bij Bevrijdingsdag stilgestaan of deelgenomen te hebben.

De grootste zorg blijft oorlog (53%), maar bezorgdheid over kunstmatige intelligentie en de invloed van big tech is toegenomen — van een vijfde in 2025 naar een kwart nu. Het onderzoek peilde ook hoe mensen vrijheden ervaren; respondenten met een Turkse of Marokkaanse achtergrond voelen veel minder vaak dat vrijheden zoals godsdienstvrijheid en het ontbreken van discriminatie voor hen aanwezig zijn. Leeftijd speelt een rol: 65-plussers ervaren de meeste vrijheden vaker dan jongere groepen (bijvoorbeeld 75% van 65-plussers voelt voldoende vrijheid van meningsuiting, tegenover 56% van 35–44-jarigen).

Het rapport onderstreept dat algemene waardering voor herdenken en bevrijding breed blijft, maar dat zorgen over nieuwe technologische risico’s en ongelijk ervaren vrijheden toenemen.